Raporty

Współpraca, start-upy i potrójna helisa

4 481

Szacuje się, że klastrów – bo o nich tu mowa – jest w Europie ponad dwa tysiące, wśród nich m.in. biotechnologiczny Munich Biotech Cluster w Niemczech, Cluster Rhone-Alpes des Industries de la Montage zrzeszający firmy, które funkcjonują w obrębie przemysłu i turystyki górskiej we francuskich Alpach, czy Uniport Bilbao działający w obszarze gospodarki morskiej.


W Polsce funkcjonuje obecnie około 200 klastrów, a spośród 55 wyróżniających się, najwięcej, bo aż 12, w sektorze IT i ICT (ang. Information and Communications Technologies). Czym właściwie są klastry? Według definicji Michaela Portera, klaster (ang. cluster) to „geograficzne skupisko wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm działających w pokrewnych sektorach i związanych z nimi instytucji (np. uniwersytetów, stowarzyszeń branżowych) w poszczególnych dziedzinach, konkurujących między sobą, ale także współpracujących.” W praktyce są to organizacje zrzeszające podmioty związane z daną branżą i działające w pewnym obszarze geograficznym, np. w regionie. Tym co jednak odróżnia klastry od stowarzyszeń i innych organizacji zrzeszeniowych jest to, że łączą one nie tylko przedsiębiorstwa stricte w danej branży, ale także firmy i instytucje działające na jej rzecz. Wynika to z koncepcji klastrów, jako organizacji opartych o współpracę podmiotów wchodzących w skład tzw. potrójnej helisy (ang. triple helix) – przedstawicieli nauki, administracji i biznesu.


Współpraca – to słowo odmieniane jest w klastrze przez wszystkie przypadki. Dzięki współpracy powstają innowacje, realizowane są wielomilionowe projekty. Współpraca to synergia – z niej płynie siła organizacji klastrowych – mówi Przemysław Szleter, prezes Fundacji Interizon, pełniącej funkcję koordynatora pomorskiego klastra ICT o tej samej nazwie.


Do klastra Interizon należą podmioty reprezentujące w sumie 13 branż. Znacząca większość, to przedsiębiorstwa informatyczne, telekomunkacyjne i elektroniczne, ale wiele jest także firm szkoleniowych oraz jednostek edukacji i nauki – szkół, uczelni wyższych i instytutów badawczych. Dzięki ich aktywności możliwy jest transfer wiedzy i innowacji w ramach klastra, a dzięki rozmowom z firmami i poznaniu ich oczekiwań jako pracodawców, następuje poprawa jakości kształcenia specjalistów. Obecnie Interizon prowadzi prace nad utworzeniem nowych kierunków studiów podyplomowych na Politechnice Gdańskiej oraz nowych specjalizacji dostępnych na poziomie szkół średnich, tak aby ich absolwenci posiadali umiejętności lepiej dopasowane do potrzeb rynku, do wymagań pomorskich pracodawców. Z myślą o ułatwieniu startu zawodowego „świeżo upieczonym” inżynierom, ale też poszukiwaniu pracy przez wykwalifikowanych specjalistów, klaster stworzył i udostępnił bazę i portal rekrutacyjny specjalnie dla inżynierów. Szkolenia udostępniane przez Interizon, bezpłatne lub dofinansowane, stały się swoistym „hitem rynkowym”.

Współpraca, start-upy i potrójna helisa


Odpowiedź na pytanie, jak działają klastry, nie jest prosta, bo nie ma właściwie jednego modelu klastra – są one tak różne, jak różne są ich cele, forma prawna, struktura, czy sposób finansowania działalności. To co je łączy, to działanie na rzecz tworzenia korzystnych warunków rozwoju podmiotów w swojej branży. Ważnym elementem aktywności klastrów jest współpraca z władzami i lobbing zarówno na poziomie lokalnym, jak i centralnym. Jako „głos branży” klastry mają realny wpływ na prowadzoną politykę rozwoju regionalnego, która przekłada się na korzystny klimat dla rozwoju przedsiębiorstw, uczestniczą w konsultacjach społecznych, pracują nad zapewnieniem dostępu do różnych form finansowania (np. z funduszy Unii Europejskiej) biznesu w regionie. Od grudnia 2011 r., dzięki staraniom klastra Interizon, dla przedsiębiorstw w branży ICT dostępne jest finansowanie w ramach unikalnego mechanizmu JU-Artemis. Dzięki temu polskie firmy biorą udział w realizacji międzynarodowych projektów związanych z tworzeniem innowacyjnych rozwiązań m.in. ACCUS i COPCAMS, wspomagających inteligentne monitorowanie i zarządzanie obszarem miejskim, o łącznym, budżecie przekraczającym 40 mln EUR. W ramach tych projektów przewidziana jest realizacja w Gdańsku zaawansowanego systemu dla inteligentnego miasta (ang. Smart City). W 2013 r. kolejne firmy Klastra Interizon zostały włączone do konsorcjów realizujących projekty w ramach JU-Artemis o łącznym budżecie ponad 100 mln EUR.


Członkostwo w klastrze zapewnia wymierne korzyści i różnorodne przywileje, tj. udział w konferencjach i tzw. spotkaniach networkingowych, owocujący nowymi kontraktami, możliwość wymiany wiedzy i doświadczeń z innymi podmiotami w branży, czy zakupy grupowe dóbr i usług na preferencyjnych warunkach. Klaster dba również o promocję swoich członków w kraju i zagranicą. Wspieranie przedsiębiorczości w klastrach odbywa się poprzez stymulowanie powstawania młodych, prężnych firm, tzw. startup-ów i ich rozwoju, współdzielenie zasobów sprzętowych i udostępnianie przestrzeni do prowadzenia biznesu. Istotną rolę w tym procesie pełnią inkubatory przedsiębiorczości, takie jak, działający od września 2011 r. w Gdańskim Parku Naukowo-Technologicznym, Inkubator Przedsiębiorczości Klastra Interizon. Firmy zlokalizowane w inkubatorze zajmują powierzchnię blisko 500 m2. Współpraca z parkami technologicznymi i innymi instytucjami otoczenia biznesu obejmuje także wspólne projekty na rzecz generowania i wsparcia innowacyjnych przedsiębiorstw.


Osiąganie konkretnych celów w ramach klastra angażuje podmioty różnej wielkości i o różnym potencjale rynkowym.

Projekty i różnorodne inicjatywy realizowane są przez tzw. grupy zadaniowe (lub projektowe). Funkcjonują one jako platformy współpracy, usprawniając współdziałanie i komunikowanie się firm i instytucji o różnej charakterystyce, skupionych wokół realizacji zadań.


W klastrze do rozmów przy jednym stole zasiadają mikroprzedsiębiorcy i prezesi dużych firm, naukowcy i przedstawiciele administracji publicznej. Wszystko po to, aby łącząc siły, stworzyć nową jakość. Gdyby nie klastry, nie byłoby to możliwe – podsumowuje Przemysław Szleter.


Literatura:
• http://www.pi.gov.pl/Klastry/chapter_95798.asp
• Klastry w Polsce. Katalog – Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa, 2012, Wydanie I, Warszawa 2012
• www.pi.gov.pl/PARP/data/klastry/
• www.pi.gov.pl/klastry/chapter_86411.asp
• www.mg.gov.pl/node/5512?theme=mg

Interizon (dawniej Pomorski Klaster ICT) to jeden z najdynamiczniej rozwijających się klastrów w Polsce.
Organizacja zrzesza 145 podmiotów, zlokalizowanych na terenie całego kraju, a wśród nich przedsiębiorstwa prowadzące działalność przede wszystkim w ramach szeroko rozumianego przemysłu elektronicznego, telekomunikacyjnego, informatycznego oraz w obszarze automatyki i robotyki, m.in. Asseco Poland, Flextronics International Polska, Radmor, Sii, Sprint, Vector, czy Wirtualna Polska, jak również jednostki naukowo-badawcze, w tym Politechnikę Gdańską pełniącą funkcję Administratora Klastra, Uniwersytet Gdański i Akademię Morską, a także instytucje otoczenia biznesu i administracji publicznej. Uczestnicy Interizon są obecni na rynku krajowym i międzynarodowym zarówno jako podwykonawcy jak i dostawcy finalnych rozwiązań o uznanej renomie. Łączne zatrudnienie w Klastrze przekracza 24 tys. osób.


Klaster Interizon powstał w 2009 r. i jeszcze w tym samym roku uzyskał status Klastra Kluczowego przyznany przez Zarząd Województwa Pomorskiego. Międzynarodowe gremium ekspertów wysoko oceniło wpływ działalności Klastra na gospodarkę województwa pomorskiego, jego dynamikę wzrostu, potencjał rozwojowy i konkurencyjność. Już w następnym roku w ogólnopolskich badaniach Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, przeprowadzonych przez Deloitte Business Consulting, Klaster wskazany został jako najlepszy reprezentant sektora ICT w kraju oraz jeden z najbardziej zaawansowanych pod względem rozwoju klastrów w Polsce. Ocena ta została potwierdzona w kolejnej edycji badań. Rozwój i sukcesy Klastra Interizon zostały docenione również na forum międzynarodowym – Pomorski Klaster ICT otrzymał prestiżowe odznaczenie Bronze Label, przyznawane w ramach inicjatywy European Cluster Excellence.

Outsourcing&More